1. Home
  2. •
  3. Qarku i KorƧƫs
  4. •
  5. Bashkia Pogradec
  6. •
  7. Pjekja me saƧ
Pjekja me saƧ
  1. Home
  2. •
  3. Qarku i KorƧƫs
  4. •
  5. Bashkia Pogradec
  6. •
  7. Pjekja me saƧ
Pjekja me saƧ

Pjekja me saƧ ƫshtƫ mƫnyra mƫ tradicionale e pjekjes sƫ ushqimeve nƫ Qarkun e KorƧƫs. Kryesisht me kƫtƫ mƫnyrƫ piqen lakrorƫt, byreqet por edhe mishi e ƫmbƫlsirat.

Si fillim krijohet bazamenti pƫr vendosjen e saƧit. SaƧi ka formƫ gjysƫm sferike prej llamarine dhe nƫ pjesƫn e sipƫrme ka njƫ dorƫzƫ metalike pƫr kapje. Ai pƫrgatitet prej kovaƧƫve dhe shƫrben pƫr tƫ pjekur gatime tƫ ndryshme, kryesisht prej brumi. Pƫr tƫ krijuar bazamentin pƫrdoren gurƫ ose tulla qƫ ngrihen 25-30 cm nga toka. Nƫ mes tƫ kƫtij bazamenti vendosen shkarpa (degƫ tƫ holla dhe tƫ thata pemƫsh), ndezja e tƫ cilave shƫrben pƫr tƫ ngohur saƧin.

Zakonisht pĆ«rdoren shkarpa tĆ« holla, pĆ«r tĆ« mos krijuar shumĆ« nxehtĆ«si. Zjarri me shkarpa u jep njĆ« shije mĆ« tĆ« mirĆ« gatimeve qĆ« piqen nĆ« saƧ. Pas ndezjes sĆ« zjarrit, saƧi mbĆ«shtetet  mbi gurĆ«t dhe pritet deri sa tĆ« digjen tĆ« gjitha shkarpat (ky proces shoqĆ«rohet me shumĆ« tym). Ai mbahet gjithmonĆ« i mbuluar me njĆ« shtresĆ« hiri pĆ«r tĆ« mbajtur mĆ« gjatĆ« nxehtĆ«sinĆ«. GjatĆ« kohĆ«s qĆ« digjen shkarpat zjarri trazohet me njĆ« shkop druri me qĆ«llim qĆ« ato tĆ« digjen tĆ« gjitha dhe tĆ« krijohet prush.

Tava (tepsia) me lakrorin ose gatime tƫ tjera vendoset fillimisht nƫ tokƫ dhe i vihet pƫrsipƫr saƧi. Kjo bƫhet qƫ ai tƫ marrƫ nxehtƫsi nga sipƫr. Pas kƫsaj, pasi ka rƫnƫ prushi, vendoset perustia mbi tƫ. Perustia ƫshtƫ nje strukturƫ hekuri nƫ formƫ trekƫndƫshi, e cila qƫndron mbi tre kƫmbƫ prej hekuri. Tava (tepsia) vihet mbi perusti dhe sipƫr saj vendoset saƧi i nxehur. Prushi trazohet herƫ pas here me shkop pƫr tƫ lƫshuar nxehtƫsinƫ. Me anƫ tƫ shkopit ai pƫrhapet nƫ njƫ zonƫ me diametƫr mƫ tƫ madh sesa ai i tepsisƫ me qƫllim qƫ tƫ piqet i gjithƫ lakrori.

Kur lakrori piqet nĆ« saƧ nĆ« njĆ« kohĆ« (mot) tĆ« nxehtĆ«, dhe ka mĆ« tepĆ«r  nxehtĆ«si nga sa duhet, saƧi hiqet herĆ« pas here prej lakrorit. NĆ« kohĆ« tĆ« ftohtĆ«, kur nxehtĆ«sia pĆ«r shkak tĆ« erĆ«rave ikĆ«n jashtĆ«, mund tĆ« duhet qĆ« tĆ« ndizet zjarr pĆ«rsĆ«ri pĆ«r  tĆ« marrĆ«  prush dhe pĆ«r t’ia hedhur sipĆ«r saƧit.

SaƧi hiqet here pas here pƫr tƫ kontrolluar procesin e pjekjes, me qƫllim qƫ gatimi tƫ mos digjet.

Me ndihmƫn e njƫ thike lakrori ngrihet herƫ pas here, pƫr tƫ kontrolluar pjekjen nƫ pjesƫn e poshtme. Pasi ƫshtƫ pjekur, hiqet saƧi dhe largohet tepsia, e cila kapet me doreza dhe lihet tƫ ftohet. Eshtƫ zakon qƫ, kur mbaron pjekja e lakrorit, perustia vendoset mbi saƧ, pƫr tƫ pasur nƫ vazhdimƫsi bollƫk nƫ shtƫpi.